KALENDARIUM HISTORYCZNE POLSKI

LUTY

28 lutego 1768 r.

W Barze na Podolu szlachta zawiązała konfederację w obronie wiary i wolności. Konfederacja barska jest uważana za pierwsze powstanie w obronie suwerenności Rzeczpospolitej, zakończone zdobyciem Jasnej Góry 18 sierpnia i klasztoru w Zagórzu 29 listopada 1772 r. Ruch ten miał charakter wybitnie religijny. Na chorągwiach konfederaci nieśli wizerunki Jezusa Ukrzyżowanego, Najświętszej Maryi Panny i znak krzyża, a na piersiach ogromne ryngrafy. Ich hasłem było „Jezus, Maryja”. Marszałek konfederacji Michał Krasiński mówił: „niech nam Bóg będzie pomocą, tarczą i puklerzem w każdych utarczkach i potyczkach wojskowych. Niech Kościół swój święty, wiarę i wolność naszą, którą w narodach wsławieni jesteśmy, mocą, potencją i łaską swoją wspiera”. Po czterech latach walk 4 tysiące konfederatów zesłano w głąb Rosji, wielu ratowało się emigracją. Jak napisał historyk Władysław Konopczyński, „legenda Baru stanie się dla narodu na przyszłość moralnym skarbem”. 

28 lutego 1944 r.

Ukraińscy żołnierze-ochotnicy XIV Dywizji SS „Galizien” i cywile dokonali pacyfikacji Huty Pieniackiej, wioski w województwie tarnopolskim. W okrutny sposób wymordowano ok. 800 osób.

27 lutego 1987 r.

W Carlsbergu w Niemczech zmarł Sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki (ur. 24 marca 1921 r.), polski ksiądz katolicki, więzień obozów koncentracyjnych, prześladowany przez komunistyczne służby, kandydat na ołtarze, założyciel i duchowy ojciec Ruchu Światło-Życie.

25 lutego 1831 r.

Pod Grochowem rozegrała się jedna z największych bitew powstania listopadowego z udziałem ok. 100 tys. żołnierzy. Szczególnie zacięty był bój o Olszankę Grochowską. Ranny został dowodzący polskimi wojskami gen. Józef Chłopicki. Bitwa nie przyniosła rostrzygnięcia jednakże powstrzymała marsz Rosjan na Warszawę. Stanisław Wyspiański uwiecznił ją w dramacie „Warszawianka”, ze słynną postacią Starego Wiarusa. Bój o Olszynkę jest także tematem obrazu Wojciecha Kossaka oraz wiersza „Pułk Czwarty”, na cześć oddziału, który okrył się szczególną sławą. Jego autorem był niemiecki poeta Juliusz Mosen. Po przegranym powstaniu „Czwartacy” udali sie na emigrację. Ich los zainspirował także niemieckiego kompozytora Ryszarda Wagnera, który skomponował na ich cześć poloneza fortepianowego i poemat symfoniczny „Polonia”. 

24 lutego 1953 r. 

W więzieniu mokotowskim w Warszawie władze komunistyczne wykonały wyrok śmierci na gen. Auguście Emilu Fieldorfie „Nilu”. Gen. Fieldorf był organizatorem i dowódcą Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej, jednym z najbardziej zasłużonych żołnierzy AK i polskiego podziemia niepodległościowego. 9 listopada 1950 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi. Przetransportowano go do Warszawy do aresztu śledczego MBP, a następnie osadzono go w więzieniu przy ul. Rakowieckiej. Rozpoczęły się intensywne przesłuchania trwające do 30 lipca 1951 r. Generał, pomimo stosowanych wobec niego tortur, odmówił współpracy z Urzędem Bezpieczeństwa. 16 kwietnia 1952 r. w gmachu Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy rozpoczęła się „rozprawa główna” przy drzwiach zamkniętych. Sąd w składzie: przewodnicząca sędzia Maria Gurowska, ławnicy Michał Szymański i Bolesław Malinowski uznał gen. Fieldorfa winnym zarzucanych mu czynów i skazał na karę śmierci przez powieszenie.  Wyrok wydano na podstawie dekretu o wymiarze kary dla zbrodniarzy hitlerowskich i zdrajców narodu polskiego. Wydany wyrok jest przykładem tzw. morderstwa sądowego, czyli skazania niewinnego człowieka. Osoby odpowiedzialne za zbrodnię dokonaną na gen. Fieldorfie nie poniosły kary. 20 października 1952 r. wyrok na gen. Fieldorfa został zatwierdzony przez Sąd Najwyższy w składzie: Emil Merz, Gustaw Auscaler i Igor Andrejew. Dwa dni później „prośby o łaskę” do Bolesława Bieruta skierowali żona i ojciec generała. Bierut – będący sowieckim agentem –  nie skorzystał z prawa łaski i 3 lutego 1953 r. wyrok zatwierdził. 24 lutego 1953 r. gen. August Emil Fieldorf został powieszony w więzieniu mokotowskim w Warszawie przy ul. Rakowieckiej. Ciało pochowano w nieznanym miejscu. Cześć i chwała wielkiemu Bohaterowi!!! [Czytaj więcej…

24 lutego 1863 r.

Doszło do bitwy pod Małogoszczą w czasie Powstania Styczniowego.  Należy ona do jednej z najważniejszych bitew Powstania Styczniowego. W miejscowości tej połączyły się partie  [oddziały] Antoniego Jeziorańskiego i Mariana Langiewicza, który objął dowództwo nad całością sił – łącznie 2600 powstańców. Siły rosyjskie, które ostatecznie osaczyły Powstańców liczyły 2000 żołnierzy i cztery działa, podzielone na trzy pododdziały. Bitwa trwała pięć godzin, rosyjscy dowódcy atakowali jeden po drugim, nie koordynując swoich działań, co pozwoliło Langiewiczowi odeprzeć wszystkie ataki. Ostatecznie wyprowadził on poprzez nieszczelny pierścień okrążenia dwa tysiące powstańców, utraciwszy jedynie tabor. Za powstańcami wyruszył pościg, który próbował po raz kolejny nieskutecznie ich osaczyć, tym razem w okolicach Pieskowej Skały. Ostatecznie Rosjanie z obawy przed zbytnim osłabieniem pozostawionych garnizonów zawrócili. Obie strony poniosły w tej bitwie ciężkie straty, obie również ogłosiły swoje zwycięstwo. Rosjanie po raz kolejny podali, iż oddział Langiewicza został doszczętnie rozbity, natomiast Langiewicz przekazał do prasy galicyjskiej i tajnych tytułów wychodzących w Warszawie, że odniósł kolejne zwycięstwo nad nieprzyjacielem. Wyczyny Langiewicza podnosiły Polaków na duchu, który  11 marca został ogłoszony dyktatorem Powstania. Funkcję tę pełnił jedynie przez tydzień, gdyż w wyniku bitwy pod Grochowiskami, jednej z największych i najkrwawszych bitew Powstania Styczniowego, dyktator podzielił swój oddział i skierował się w stronę Galicji, gdzie 19 marca, koło Opatowa został aresztowany przez Austriaków.  [Czytaj więcej…

22 lutego 1846 r.

Ogłoszenie Manifestu Rządu Narodowego rewolucji krakowskiej. Zapowiadał on poprawę sytuacji chłopów. Zrobił duże wrażenie w Krakowie, jednak na wsi spotkał się ze słabym odzewem. Klęska Powstania Listopadowego nie zraziła Polaków do zbrojnych prób odzyskania niepodległości. Jedną z nich była tzw. rewolucja krakowska roku 1846. Początkowo planowaną ją jako powstanie ogólnonarodowe, lecz ze względu na aresztowania wśród spiskowców do poważniejszego wystąpienia doszło tylko w Rzeczypospolitej Krakowskiej – niewielkim autonomicznym terytorium pozostającym pod kontrolą trzech zaborców.[Czytaj więcej…

17 lutego 1981 r.

Po kilkudziesięciodniowym strajku studentów Łodzi, wspartych przez środowiska akademickie w całej Polsce, komunistyczne władze podpisały porozumienie, na mocy, którego zarejestrowano Niezależne Zrzeszenie Studentów.

15 lutego 1947 r.

W Zakopanem Urząd Bezpieczeństwa aresztował Stanisława Kasznicę „Przeponę”, ostatniego dowódcę Narodowych Sił Zbrojnych. Komuniści skazali go na karę śmierci. Jego ciało znaleziono na powązkowskiej „Łączce”.

14 lutego 1942 r.

Powstanie Armii Krajowej (AK)największej i najlepiej zorganizowanej podziemnej armii okupowanej Europy w czasie II wojny światowej. Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski wydał rozkaz o przekształceniu Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową. Głównym celem tej decyzji było scalenie wszystkich działających w kraju zbrojnych organizacji konspiracyjnych w jedną, podległą Rządowi na Uchodźstwie armię. W kraju, który znalazł się pod okupacją, zaczęły powstawać liczne organizacje konspiracyjne. Tworzyły je zarówno ugrupowania polityczne, jak i organizacje społeczne czy wreszcie sami żołnierze. Pierwszym komendantem głównym Armii Krajowej został generał Stefan Rowecki „Grot”. Armia Krajowa walczyła poprzez prowadzenie bieżących działań militarnych, przeprowadzanie akcji sabotażowych oraz działalność partyzancką. Nadrzędnym celem militarnym AK były przygotowania do ogólnonarodowego powstania przeciwko Niemcom. Przemianowanie ZWZ na Armię Krajową miało także wymiar symboliczny. Wyraźnie ukazywało, że istnieją trzy części Polskich Sił Zbrojnych: Armia Polska na Zachodzie, Armia Polska w ZSRS i Armia Krajowa, z których ta ostatnia prowadziła najintensywniej ówcześnie walkę zbrojną. [Czytaj więcej…

10 lutego 1940 r.

NKWD rozpoczęło pierwszą z czterech wywózek ludności polskiej z wschodnich ziem Rzeczypospolitej w głąb Związku Sowieckiego. Ogółem do wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej wywieziono na Syberię i do Środkowej Azji około miliona obywateli II RP.

9 lutego 1943 r.

UPA dokonała okrutnego mordu na Polakach, mieszkańcach osady Parośla I na Wołyniu. Liczba ofiar szacowana jest w granicach od 149 do 173 zamordowanych Polaków, w tym starców, dzieci i niemowląt. Zbrodnia ta była pierwszym masowym mordem UPA na Polakach i uważana jest za początek rzezi wołyńskiej. 

8 lutego 1951 r.

 Komuniści zamordowali Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka”. Urodził się 12 marca 1910 r. Był majorem kawalerii Wojska Polskiego i Armii Krajowej, żołnierzem wyklętym, legendarnym polskim partyzantem, wiernym żołnierzem, jednym z najlepszych synów Ojczyzny. Mjr „Łupaszkę” aresztowano 30 czerwca 1948 r. Osadzono go w więzieniu mokotowskim w Warszawie przy ul. Rakowieckiej. Przebywał tam 2,5 roku. Stracono go 8 lutego 1951 r. na podstawie wyroku wydanego przez stalinowskiego sędziego Mieczysława Widaja. Miejsce jego pochówku nie jest znane. Wykonawcą wyroku na Szendzielarzu był Aleksander Drej, który zmarł kilka lat temu w Warszawie pobierając do końca emeryturę dla „szczególnie zasłużonych”. Mjr „Łupaszkę” zrehabilitowano dopiero w wolnej Polsce. 11 listopada 2007 r. został odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. 30 czerwca 2008 r. odbył się jego uroczysty, symboliczny pogrzeb na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. [Czytaj więcej…

7/8 lutego 1984 r.

„Nieznani sprawcy” zamordowali Piotra Bartoszcze ze Sławęcina k. Inowrocławia. Był aktywnym działaczem rolniczej „Solidarności”, podobnie jak jego brat Roman, internowany, represjonowany w stanie wojennym, i ojciec Michał pobity 19 marca 1981 r. w Bydgoszczy, co dało początek wydarzeniom bydgoskim.

5 lutego 1938 r.

Wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski przedstawił plan budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego w widłach Wisły i Sanu. W jego ramach – do wybuchu drugiej wojny światowej – wybudowano szereg zakładów pracy, co dało zatrudnienie 55 tys. osób.

4 lutego 1945 r.

W Jałcie rozpoczęła się trwająca do 11 lutego konferencja przywódców trzech mocarstw: Wielkiej Brytanii – W. Churchilla, Stanów Zjednoczonych – F.D. Roosevelta oraz Związku Sowieckiego – J.W. Stalina. Polskę pozbawiono połowy terytorium i oddano pod sowieckie panowanie.

1 lutego 1717 r. 

W Warszawie odbył się tzw. Sejm niemy. Nazwa ta wynika z powodu niedopuszczenia posłów do głosu, w obawie przed zerwaniem obrad. Stanowi on ważne wydarzenie w dziejach Rzeczpospolitej szlacheckiej. Był bowiem próbą zreformowania i usprawnienia ustroju państwa. Z drugiej jednak strony, zapoczątkował stopniową utratę suwerenności przez państwo polskie. Dlatego pod presją wojsk rosyjskich zmniejszono liczbę wojska polskiego do 24 tysięcy żołnierzy z kolej car Piotr I coraz bardziej interweniował w sprawy polskie w kolejnych dziesięcioleciach poprzedzających rozbiory Polski  [czytaj więcej…

1 lutego 1944 r.

Oddział Kierownictwa Dywersji „Kedywu” Armii Krajowej dokonał udanego zamachu na dowódcę SS i policji dystryktu warszawskiego, gen. Franza Kutscherę, znanego z okrutnej polityki wobec ludności Warszawy, odpowiedzialnego za masowe egzekucje. Rozkaz wykonania wyroku śmierci na Kutscherze wydał szef Kedywu AK płk Emil Fieldorf 'Nil”